Sỏi gan hay sỏi đường mật trong gan là một thuật ngữ ít được biết đến. Bệnh có biểu hiện các triệu chứng mơ hồ như cơ thể mệt mỏi, biếng ăn, gầy sút cân,…và thường hay nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

 

Sỏi gan là gì?

 

Sỏi gan là sỏi hình thành ở đường mật trong gan. Thành phần của sỏi gan là bilirubin (90%), cholesterol (5-20%). Tuy nhiên, hiện nay do thói quen ăn uống giàu chất béo, ít vận động nên tỷ lệ cholesterol trong sỏi gan tăng dần.

 

Nguyên nhân gây sỏi gan

 

 

Nguyên nhân hình thành sỏi đường mật trong gan chủ yếu là do nhiễm khuẩn đường mật. Các vi khuẩn đường ruột khi xâm nhập vào đường mật sẽ tiết ra chất làm giảm khả năng hòa tan của bilirubin, bilirubin tự do kết tụ với canxi hình thành sỏi. Ngoài ra, một số bệnh lý bẩm sinh (teo đường mật, u đường mật trong gan) gây ứ dịch mật tại gan cũng làm tăng nguy cơ hình thành nên sỏi.

 

Triệu chứng khi có sỏi trong gan

 

Nhiều trường hợp bệnh nhân bị sỏi mật không biểu hiện triệu chứng nhưng sỏi gan lại khác, gay cả khi sỏi có kích thước nhỏ, bệnh nhân đã xuất hiện các triệu chứng đau tức vùng gan (hạ sườn bên phải), cơn đau đột ngột và đau tăng sau khi ăn thức ăn giàu chất béo; sốt (khi có nhiễm khuẩn), khó tiêu. Sỏi gây tắc đường mật dẫn đến một số biểu hiện như vàng mắt, vàng da, phân bạc màu.

 

Nguy hiểm khi bị sỏi gan

 

Sỏi mật hình thành trong gan gây ứ dịch mật. Đường mật trong gan giúp dẫn dịch mật được gan sản xuất về túi mật và giúp đào thải các chất độc từ gan. Sỏi mật hình thành trong gan gây ứ dịch mật, không đào thải được các độc tố sẽ gây độc cho lá gan của bạn, làm tổn thương các tế bào gan dẫn đến men gan tăng cao, tăng nguy cơ áp-xe gan xơ gan, ung thư gan.

Ngoài ra, những biến chứng nguy hiểm bệnh nhân có thể mắc phải khi bị sỏi gan là viêm mủ đường mật, nhiễm trùng huyết và ung thư đường mật.

 

Khi bị sỏi gan thì điều trị như thế nào?

 

Tùy vào vị trí sỏi, kích thước sỏi, tính chất của sỏi và đặc biệt là tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mà sẽ có chỉ định điều trị phù hợp. Khi sỏi gan còn nhỏ, chưa gây ra triệu chứng nguy hiểm, có thể dùng thuốc để loại bỏ sỏi kết hợp với chế độăn, sinh hoạt hợp lý. Nhưng khi có triệu chứng đau, nhiễm trùng, vàng da, đường mật có dấu hiệu bị giãn hoặc chít hẹp bệnh nhân sẽ được can thiệp ngoại khoa (mổ lấy sỏi hoặc phẫu thuật cắt bỏ một phần gan).

Sỏi gan thường nằm rải rác nên khó loại bỏ hết khi phẫu thuật và rất dễ tái phát. Có khoảng 40-50% trường hợp điều trị phẫu thuật đường mật trong gan gây khó khăn cho lần phẫu thuật tiếp theo.

 

Chế độ ăn uống cho người bị sỏi gan

 

Để hạn chế sỏi gan và các biến chứng do sỏi gan gây ra, bệnh nhân cần có chế độ ăn uống lành mạnh.

-       Hạn chế các nhóm thức ăn chứa nhiều chất béo (đồ ăn sẵn, chiên rán, thịt mỡ, nội tạng động vật, kem béo,…)

-       Ăn bổ sung các thực phẩm xanh, rau xanh, hoa quả tươi, chất béo có lợi (quả bơ, mỡ cá, dầu thực vật)

-       Chú ý ăn chín uống sôi, tẩy giun sán định kỳ để tránh nhiễm khuẩn đường mật

-       Tập luyện thể dục phù hợp hằng ngày để tăng cường vận động đường mật, ngăn nguy cơ ứ mật.